Column: 'Liever geen wijkgemeente s.v.p.'

Je zou het professoraal gestuntel van Hirsch Ballin kunnen noemen:
"Het lastige, nee, het delicate. Nee, ik slik het woord 'lastige' en 'delicate' in.
'Uitdagende' vind ik te vlak, te modieus...." ... "Het betekenisvolle van het strategische beraad is (...)"
Tja, wat is het nou wel of niet: lastig, delicaat, uitdagend of betekenisvol.

Zolang ik mij kan herinneren heb ik belangstelling voor taal en woorden gehad.
Misschien komt het van huis uit. Traditie zoals van het Levende Woord.... Wonen in het Woord. Het is misschien wel een rode draad door mijn opleidingsroute geweest: theologie van het Woord, taalfilosofie, begripsanalyse. Met woorden heb ik wat.

In Trouw (maar er zijn ook andere en betere kranten) van 20 januari spoot het weer eens aan alle kanten omhoog. Het citaat van Hirsch Ballin. Maar ook Rob Schouten, die als bouwvakker in Frankrijk (of is het toch god in Frankrijk) zijn huisje vertimmert en zijn taal verrijkt. Zowel zijn Franse taal, als zijn taalschat. "Ik moet wel bekennen dat mijn woordenschat nogal eenzijdig wordt gevoed door twee zaken: de natuur en de techniek. Jarenlang had ik met beide zaken weinig affiniteit en leefde als het ware met mijn hoofd in de wolken en de boeken, maar een huisje drukt je op de aarde." En dan volgt een betoog over de wereld van zagen als reciprozaag en schrobzaag met als uitsmijter de nokhaak. Met nieuwe woorden gaat een nieuwe wereld open: een nokhaak om een ladder op het schuine dak aan de nok te haken. Kom er eens om.

Met woorden leven we, hoeveel TV- PC- beeldgevoeliger we ook zijn geworden. Hirsch Ballin stuntelt misschien wel.... maar stom gestuntel wil ik het niet noemen. Steeds meer krijg ik er tegenwoordig aandacht voor dat het kiezen van een woord ook het aangeven van een actie-en-gevoelsrichting is. Met een uitdaging ga je anders om dan met een 'last'; en 'delicaat' vraagt om iets anders dan 'betekenisvol'. Het woord 'Different' roept in deze dagen ineens ook iets anders op. Wat dacht u van diezelfde krant op die zelfde dag met de kop: "Obesitas is de nieuwe predestinatieleer"? Inderdaad, erg dikdoenerig.

Voor God hebben we in de Bijbel heel veel verschillende woorden. Daarnaast in de dogmatiek zelfs de leer van de drie-eenheid. Het kan je helpen om eens anders over God te denken als je aandacht hebt voor die verschillende woorden: een vaderlijke God achter je... een God als medemens naast je... een God die je geest inspireert... Woorden die beelden opleveren met alle gevoelens van dien en die weer actie opleveren.

Twee uitsmijters: Welke woord, beeld, gevoel en actie koppelen we aan kerksluiting. Is het een rouwproces om God die is overleden.... Of een teken van een pelgrimsreis dat we geen blijvende stad hebben. Onderweg naar de Blijvende Stad Gods? Soms door dalen moeten op zoek naar nieuwe vormen van kerk-zijn.
En dan als doordenkertje: alles beter daarbij dan een wijkgemeente.

J.Cor Schaap, 27 januari 2012